Page 28 - KGV 2023
P. 28

IX. Kira gelirlerinin vergilendirilmesine ilişkin özet açıklama ve örnekler





       edilen söz konusu gelirler için beyan sınırı 150.000 TL olarak   Gelirlerin beyanına ilişkin açıklamalar
       uygulanmaktadır.
                                                              •  (F) tarafından 2023 yılında elde edilen 360.000 TL’lik brüt
       2023 yılında, Türkiye’de tevkifata tabi tutulmuş menkul ve   iş yeri kirası, 2023 yılı için belirlenen 150.000 TL’lik beyan
       gayrimenkul sermaye iratlarının toplamı 150.000 TL’nin   sınırını aştığından, tamamının beyan edilmesi gerekmektedir.
       altında ise iş yeri kira gelirinin beyan edilmesine gerek
       yoktur. Bu tutarın aşılması durumunda ise geliri elde eden   ➢• Mükellefler tarafından gayrimenkul sermaye iratlarının
       kişinin tercihi doğrultusunda götürü veya gerçek gider   beyanı sırasında götürü gider yönteminin seçilmesi
       yöntemlerinden biri seçilerek safi irat bulunacak ve üzerinden   durumunda bu usulden 2 yıl dönülememektedir. (F) 2022
       gelir vergisi tarifesine göre gelir vergisi hesaplanacaktır.   yılında “götürü gider” yöntemini seçmiş olduğundan,
                                                                2023 yılında, gerçek gider yöntemine göre daha fazla
       İş yeri kira gelirlerinde herhangi bir istisna uygulaması söz   indirebileceği bir gider olsa dahi, yine “götürü gider”
       konusu olmadığından, gerçek gider yönteminin seçilmesi   yöntemini seçmek zorundadır. Bu yöntemde kira gelirinin
       durumunda, giderin tamamının indirilmesi mümkündür.      %15’ini gider olarak indirebilecektir.

       Yukarıdaki şekilde hesaplanan ve beyan sınırını aşan gelirin,   ➢• Beyanname üzerinde hesaplanan gelir vergisinden, kiracı
       beyan edilmesi durumunda, beyanname üzerinde hesaplanan   şirket tarafından yıl içerisinde kesilen 72.000 TL tutarındaki
       gelir vergisinden, kiracı tarafından yıl içerisinde kesilen vergiler   vergiler (tevkifat) mahsup edilecektir.
       (tevkifat) mahsup edilir.
                                                              Gelirin beyanı ve ödenecek vergi hesabı
       Vergi kesintisine ve istisna uygulamasına konu olmayan kira
       gelirlerinde (örneğin basit usuldeki mükellefe kiraya verilen iş
       yerinden elde edilen kira gelirleri) ise söz konusu beyan sınırı   İş yeri kira bedeli (Gayrisafi hasılat)  360.000
       8.400 TL olarak uygulanmaktadır. 2023 yılında bu tutarı aşan   İstisna tutar (-) (İş yeri olduğu için)   ---
       iş yeri kira gelirlerinin (tevkifata tabi olmayan) tamamının   Kalan tutar                         360.000
       beyan edilmesi gerekmektedir.
                                                               İndirilebilecek giderler (360.000 x %15) (-)  54.000
       Örnek 6                                                 Gelir vergisi matrahı (360.000 - 54.000)   306.000
       (F), sahip olduğu gayrimenkulü iş yeri olarak bir ticari   Hesaplanan gelir vergisi                  68.620
       işletmeye kiraya vermiştir. Kira tutarı 2023 yılı için aylık net         150.000 TL için 26.500 TL
                                                                     (306.000 - 150.000) x %27 = 42.120 TL
       24.000 TL olarak belirlenmiş ve bu tutarlar kiracı tarafından
       mal sahibinin banka hesabına her ayın ilk 3 günü içerisinde   Yıl içerisinde kesinti yolu ile ödenen vergiler (-)  72.000
       düzenli olarak yatırılmıştır.                           Ödenecek gelir vergisi (68.620 - 72.000)         0

       Kiracı şirket tarafından ödenen kiralar %20 oranına göre   İade alınacak gelir vergisi (72.000 - 68.620)  3.380
       brütleştirilmiş, bulunan tutarlar üzerinden kesilen vergiler
       (tevkifat) vergi dairesine yatırılmıştır. Vergilerin ödendiğine   Örnek 7
       dair belgeler mal sahibine verilmiştir.
                                                              (G), sahip olduğu gayrimenkulü iş yeri olarak bir ticari
       (F) tarafından söz konusu dükkân 2022 yılında alınmış ve   işletmeye kiraya vermiştir. Kira tutarı 2023 yılı için aylık net
       2022 yılı safi irat hesaplanması sırasında “götürü gider”   20.000 TL olarak belirlenmiştir. Kiracı en son Mayıs 2023
       yöntemi kullanılmıştır.                                kirasını ödemiş ve ay sonunda dükkânı boşaltmıştır. Dükkân,
                                                              2023 sonuna kadar kiraya verilememiştir. Mal sahibinin başka
       Brüt kira ve tevkifat tutarlarının hesabı              bir geliri bulunmamaktadır.

       Net ödenen tutarın brüt tutarını bulmak için aşağıdaki formül   Kiracı, aylık ödemeleri yaparken ayrıca kira tutarlarını %20
       kullanılmaktadır:                                      oranına göre brütleştirmiş ve bulunan tutarlar üzerinden

                    Net tutar                                 kestiği vergileri (tevkifat) vergi dairesine yatırmıştır. Vergilerin
       Brüt tutar =   -----------------------                 ödendiğine dair belgeler mal sahibine verilmiştir.
                 (1 - tevkifat oranı)                         Brütleştirme ve tevkifat hesabı

       Yıllık net kira tutarı = 24.000 x 12 = 288.000 TL      Yüzde 20 tevkifat oranına göre 2023 yılında (5 aylık) elde
                                                              edilen iş yeri kira gelirinin brüt tutarı aşağıdaki şekilde
                   288.000      288.000                       hesaplanacaktır:
       Yıllık brüt kira =  --------------- =  ------------- = 360.000 TL
                     (1 - 0,20)        0,80                                100.000  100.000
                                                              Yıllık brüt kira =  ------------- =  ------------- = 125.000 TL
       Kesilen vergi (tevkifat) tutarı = 360.000 x %20 = 72.000 TL        (1 - 0,20)   0,80

                                                              Kesilen vergi (tevkifat) tutarı = 125.000 x %20 = 25.000 TL




       • Kira Gelirlerinin Vergilendirilmesi  2023                                                             28 |
   23   24   25   26   27   28   29   30   31   32   33