Page 11 - KGV 2023

IV.

Kira gelirlerinde tevkifat

(vergi kesintisi)

uygulaması

A. Tevkifata tabi kira ödemeleri Tevkifat uygulamasında derneğin, kamuya yararlı dernek
olması ya da vakfın Bakanlar Kurulunca/Cumhurbaşkanınca
Tevkifat (vergi kesintisi-stopaj), kiralamaya konu olan mal ve vergi muafiyeti tanınmış bir vakıf olmasının önemi yoktur.
hakların sahiplerinin gelir vergilerinde mahsup edilmek üzere, Başka bir deyişle, mazbut vakıflar hariç, hiçbir ayrım
kira ödemesi aşamasında, kiracı tarafından yapılan vergi yapılmaksızın tüm dernek veya vakıflara ödenen kira
kesintisidir. bedellerinden bu kesintinin yapılması gerekmektedir.
Gelir Vergisi Kanunu’nun 70. maddesinde sayılan mal ve Aynı şekilde; sendikalar, ticaret odaları, sanayi odaları, ticaret
hakların (Bakınız Rehber’in “II/A. Gayrimenkul sermaye borsaları, esnaf odaları ve bunların birlikleri ile diğer mesleki
iradına konu mal ve haklar” başlıklı bölümü) gerçek kişiler kuruluşlara ait oda ve birlikler, siyasi partiler, emekli ve yardım
veya Kanun’da sayılan bazı kurumlar tarafından kiraya sandıklarına yapılan kira ödemeleri de gelir vergisi tevkifatı
verilmesinden elde edilen gelirler, Gelir Vergisi Kanunu’nun kapsamında bulunmaktadır.
94. maddesi kapsamında tevkifat kapsamındadır. Bu tevkifat,
kira bedelinin nakden veya hesaben (avans olarak ödemeler de 3. Kooperatifler tarafından kiraya verilen gayrimenkuller
dâhil) ödendiği sırada yapılır. Tevkifata tabi kira ödemelerine Kooperatiflere ait gayrimenkullerin kiralanması karşılığında
ilişkin bilgiler aşağıda dikkatinize sunulmaktadır:
bunlara yapılan kira ödemeleri üzerinden gelir vergisi tevkifatı
1. Gerçek kişiler tarafından kiraya verilen gayrimenkuller yapılması gerekmektedir. Söz konusu kira ödemeleri üzerinden
yapılacak vergi kesintisinde, kooperatifin türü, mükellef veya
Gerçek kişiler tarafından iş yeri olarak kiraya verilen muaf olup olmamasının bir önemi bulunmamaktadır.
gayrimenkullerden elde edilen gelirler tevkifat kapsamındadır.
Tevkifat yapmak zorunda olan kişi ve kurumlar ise Gelir Vergisi 4. Yabancı devletler ve uluslararası kurumlar tarafından
Kanunu’nun 94. maddesinde sayılmıştır. kiraya verilen gayrimenkuller
Bu kişi ve kurumların, gerçek kişilere yaptıkları iş yeri kira Gelir Vergisi Kanunu uyarınca yabancı devletlere, yabancı
ödemeleri üzerinden kestikleri vergiler (tevkifat); gerçek kamu idare ve kuruluşları ile uluslararası kuruluşlara ait
kişilerin bu gelirlerini beyan etmesi durumunda, beyannamede diplomatik statüsü bulunmayan gayrimenkullerin kiralanması
hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilebilmektedir. karşılığında bunlara yapılan kira ödemeleri üzerinden gelir
vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir.
Kiralanan gayrimenkulün ticari işletmenin aktifine
kayıtlı olması durumunda ise ödenen kiralardan tevkifat B. Tevkifat yapmak zorunda olanlar
yapılmayacaktır.
Ticaret şirketleri ile gerçek gelirlerini beyan etmek zorunda
Bunun yanında gerçek kişiler tevkifat yapmak zorunda olanlar olan ticaret ve serbest meslek erbabı, yukarıda belirtilen
arasında sayılmadığından, gerçek kişiler tarafından diğer gayrimenkulleri kiraladıkları durumda, nakden veya hesaben
gerçek kişilere konut olarak kiralanan gayrimenkullere ilişkin yaptıkları ödemeler üzerinden, gelir vergisi tevkifatı (vergi
ödenen kiralardan tevkifat yapılmamaktadır. kesintisi-stopaj) yapmaya mecburdurlar.
Diğer taraftan bir gayrimenkulün hem konut hem de iş yeri Aynı şekilde; kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu
olarak kullanılıyor olması durumunda, bu gayrimenkul için müesseseleri, sair kurumlar, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar,
ödenen kira bedelinin tamamı üzerinden gelir vergisi tevkifatı dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım
yapılması gerektiği unutulmamalıdır. fonlarını yönetenler ile zirai kazançlarını bilanço veya işletme
hesabı esasına göre tespit eden çiftçilerin de nakden veya
2. Vakıflar ve dernekler tarafından kiraya verilen hesaben yaptıkları kira ödemeleri üzerinden vergi kesintisi
gayrimenkuller yapmaları gerekmektedir.
Gerçek kişilerin yanı sıra, dernek ve vakıflara ait Ancak sayılan kişilerin, kira ödemeleri üzerinden gelir vergisi
gayrimenkullerin kiralanması karşılığında bunlara yapılan tevkifatı yapma yükümlülüklerinin, ticari, zirai veya mesleki
kira ödemeleri de gelir vergisi tevkifatı kapsamındadır. Ancak faaliyetleri kapsamında yaptıkları kiralamalarla ilgili olduğu
Vakıflar Genel Müdürlüğünce yönetilen ve temsil edilen unutulmamalıdır. Bunların, kendilerinin ve ailelerinin ikameti
vakıflara (mazbut vakıf) yapılan kira ödemelerinden tevkifat amacıyla, mesken olarak kiraladıkları gayrimenkuller için
yapılmamaktadır. ödedikleri kiralar, gelir vergisi tevkifatına tabi değildir.

• Kira Gelirlerinin Vergilendirilmesi 2023 11 |