Skip to Content

2019’da vergi ve cezalar yüzde 23 artıyor!

M. Fatih Köprü

Geçtiğimiz kasım ayında yeniden değerleme oranı yüzde 23,73 olarak açıklanmıştı. Bu oran aslında ekimden ekime 12 aylık ortalamalara göre enflasyon oranı. Vergi yasalarında yer alan tutarların hemen hepsi, her yıl belirlenen bu orana göre otomatik olarak artıyor. Artırım işleminden sonra yasada belirtildiği şekilde küsuratlar da siliniyor.

Ancak ilgili yasaların belli sınırlar dahilinde yeni oran belirleme konusunda Cumhurbaşkanı’na yetki verdiğini de söylememiz lazım. Nitekim Cumhurbaşkanı yılın son günü bu yetkisini kullandı ve sadece motorlu taşıtlar vergisinin (MTV) artışında geçerli yeni bir oran belirledi. Bu kapsamda 2019 yılında MTV’ler yeniden değerleme oranında değil Cumhurbaşkanı’nın belirlediği yüzde 15,9 oranına göre artırıldı.

MTV dışındaki diğer tutarların hepsi yeniden değerleme oranında yani yüzde 23,73 oranında arttı. Biz de bu hafta, 2019 yılında uygulanacak bazı vergisel tutarlar üzerinde duracağız.

Gelir vergisi tarifesi

Gelir vergisi hesaplarken kullanılan iki farklı tarife var. Bunlardan biri sadece ücret gelirleri üzerinden kesilecek verginin hesaplanmasında ya da çok nadiren de olsa ücret gelirlerinin beyan edilmesi durumunda vergi hesaplamasında kullanılan tarife. İkincisi ise ücret dışındaki diğer gelirlerin (kira, ticari kazanç, serbest meslek kazancı gibi) beyanında ödenecek olan vergi tutarının hesaplandığı tarife.

Ocak ayından itibaren ücretler üzerinden aşağıdaki tarifeye göre gelir vergisi kesilecek:

Gelir dilimi

Vergi oranı

18.000 TL’ye kadar

% 15

40.000 TL’nin 18.000 TL’si için 2.700 TL, fazlası

% 20

148.000 TL’nin 40.000 TL’si için 7.100 TL, fazlası

% 27

148.000 TL’den fazlasının 148.000 TL’si için 36.260 TL, fazlası

% 35

 

Ücret dışındaki gelirlerin beyan edilmesi durumunda vergi aşağıdaki tarifeye göre hesaplanacak:

Gelir dilimi

Vergi oranı

18.000 TL’ye kadar

% 15

40.000 TL’nin 18.000 TL’si için 2.700 TL, fazlası

% 20

98.000 TL’nin 40.000 TL’si için 7.100 TL, fazlası

% 27

98.000 TL’den fazlasının 98.000 TL’si için 22.760 TL, fazlası

% 35

 

Kirada istisna

Kira gelirlerini beyan eden mükellefler için bir istisna uygulaması var. Sadece konut kira gelirleri için geçerli. 2018 yılı gelirleri için 4 bin 400 lira olarak uygulanıyor. 2018 yılında bu tutarın altında konut kirası alanlar beyanname vermeyecekler. 2019 yılı gelirleri için istisna tutarı 5 bin 400 lira oluyor.

Yemek istisnası

Çalışanlara işyeri ve müştemilatında yemek verilmediği durumlarda, yemek hizmeti sağlayan mükellefe ödenmiş olması şartıyla, çalışılan her gün için 16 liraya kadar yapılan ödemeler (yemek fişi, yemek kartı uygulaması) gelir vergisinden istisna olarak değerlendiriliyor. Bu tutar 2019 yılında 19 lira oluyor.

Beyan sınırı

Başta temettü gelirleri, işyeri kira gelirleri veya birden fazla işverenden elde edilen ücret gelirleri olmak üzere, tevkifata tabi menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarının beyanında kullanılan sınır tutarı da yeniden değerleme oranına göre artırılıyor. 2018 gelirleri için 34 bin lira olan bu tutar, 2019 gelirleri için 40 bin liraya çıkıyor.

Herhangi bir tevkifat veya istisna uygulamasına tabi olmayan gayrimenkul ve menkul sermaye iratlarında (yurtdışı banka faiz geliri gibi) ise bin 800 lira olan beyan sınırı 2019’da 2 bin 200 lira olarak uygulanacak.

Basit usulde indirim

Basit usulde tespit edilen ticari kazançların yıllık 9 bin liraya kadar olan kısmı gelir vergisi beyannamesinde kazançtan indirilebiliyor. Bu tutar 2019 yılı gelirleri için 11 bin lira oluyor.

Gayrimenkul satışı

Ticari faaliyet kapsamında yapılan satışlar hariç olmak üzere, en az 5 yıl süreyle elde tutulduktan sonra satılan gayrimenkullerden sağlanan kazanç kaç lira olursa olsun gelir vergisi ödenmiyor. 5 yıllık süre dolmadan satılan gayrimenkullerden 12 bin lirayı (2018 yılı için) aşan bir kazanç elde edilmesi durumunda ise aşan kısmın beyan edilerek hesaplanan gelir vergisinin ödenmesi gerekiyor. Bu istisna tutarı 2019 yılında 14 bin 800 lira oluyor.

Fatura ve amortisman sınırı

2018 yılında bin lira olarak uygulanan fatura düzenleme sınırı ve doğrudan gider yazılabilecek demirbaşlara ait sınır, 2019 yılında bin 200 lira oluyor.

E-beyanneme vermeyenler

Elektronik beyanname veya bildirimleri vermeyenlere özel usulsüzlük cezası kesiliyor. Bu ceza birinci sınıf tüccarlar ile serbest meslek erbabı için bin 600 lira, işletme defteri tutanlar ile basit usuldekiler içinse 800 lira olarak uygulanıyordu. Yeni yılda sırasıyla bin 900 ve 980 lira oluyor.

Elektronik beyannameler, süresinin sonundan itibaren 30 gün içinde verilirse ceza onda biri oranında, bu süre de dolduktan sonraki 30 gün içinde verilirse beşte biri oranında uygulanıyor.

Ba-Bs formları gibi elektronik bildirimler ise süre sonundan itibaren 3 gün içinde verilirse yukarıdaki cezaların onda biri oranında ceza kesiliyor.

Bir de elektronik tebligat zorunluluğuna uymayanlara kesilecek cezadan bahsedelim. 2018 yılında yasaya giren bu ceza da yine yukarıdakiler gibi mükellef türüne göre ayrı ayrı belirleniyor. Birinci sınıf tüccarlar ile serbest meslek erbabı için bin lira, işletme defteri tutanlar ile basit usuldekiler içinse 500 lira olarak uygulanan bu ceza 2019 yılında sırasıyla bin 200 lira ve 600 lira oluyor.

Sadece bunlar değil tabii ki. Usulsüzlük cezaları, çeşitli istisna ve indirim tutarları, basit usule tabi olmanın genel ve özel şartları, bilanço usulüne göre defter tutma hadleri, maktu (tutarsal) olarak alınan damga vergisi ve harçlar gibi birçok tutar da 2019 yılında yukarıda belirttiğimiz oran kadar artırılmak suretiyle uygulanacak.

Asgari ücret ve kesintiler

Asgari ücret komisyonunun 25 Aralık tarihli toplantısında 2019 yılı brüt asgari ücreti 2 bin 558 lira olarak belirlendi. Bu tutara göre bekâr bir asgari ücretlinin yeni yılda alacağı net ücret 2 bin 20 lira oluyor. Eşin çalışıp çalışmaması veya çocuk sayısına göre asgari geçim indirimi değiştiği için bu da net asgari ücret tutarını değiştiriyor. Eşi çalışmayan 3 çocuklu bir asgari ücretli ise gelir vergisinin tamamı kadar asgari geçim indiriminden yararlanacağından ücretinden hiç gelir vergisi kesilmemiş olacak ve 2 bin 155 lira alacak.

Medeni durum ve çocuk sayısına göre net asgari ücret tutarları (2019)

Eşin çalışma durumu

Çocuk sayısı

Yok

1

2

3

4

5 veya
daha fazla

Çalışıyor

2.020,90

2.049,68

2.078,46

2.116,84

2.136,03

2.155,22

Çalışmıyor

2.059,28

2.088,06

2.116,84

2.155,22

2.155,22

2.155,22


Brüt asgari ücretten kesintiler ve net ücret hesabı (2019):

Ödeme/Kesinti Türü

Tutar (TL)

Brüt asgari ücret

2.558,40

Sosyal güvenlik primi işçi payı (% 14)

358,18

İşsizlik sigortası primi işçi payı (% 1)

25,58

Gelir vergisi matrahı

2.174,64

Hesaplanan gelir vergisi (% 15)

326,20

Asgari geçim indirimi (Bekâr) (-)

191,88

Kesilecek gelir vergisi

134,32

Damga vergisi (Binde 7,59)

19,42

Kesintiler toplamı

537,50

Net asgari ücret

2.020,90

 

Bu makalede yer alan açıklamalar, yazarının konu hakkındaki kişisel görüşünü yansıtmaktadır. Makaledeki bilgi ve açıklamalardan dolayı EY ve/veya Kuzey YMM ve Bağımsız Denetim A.Ş.’ye sorumluluk iddiasında bulunulamaz. Mevzuatın sık değiştirilen ve farklı anlayışlarla yorumlanabilen yapısı nedeniyle, herhangi bir konuda uygulama yapılmadan önce konunun uzmanlarından profesyonel yardım alınmasını tavsiye ederiz.