Page 40 - Vergi Rehberi

g. Kiralama yoluyla edinilen veya işletmede kayıtlı olan; yat, kotra, kurumlar vergisinden istisnadır.
tekne, sürat teknesi gibi motorlu deniz taşıtları ile uçak, helikopter
gibi hava taşıtlarından işletmenin esas faaliyet konusu ile ilgili Diğer fon ve yatırım ortaklıklarının katılma payları ve hisse
olmayanların giderleri ve amortismanları, senetlerinden elde edilen kâr payları ise bu istisnadan yararlanamaz.

h. Sözleşmelerde ceza şartı olarak konulan tazminatlar hariç 3.5.2 Yurt dışı iştirak kazancı istisnası
olmak üzere kurumun kendisinin, ortaklarının, yöneticilerinin ve
çalışanlarının suçlarından doğan maddi ve manevi zarar tazminat Kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayan anonim ve limited şirket
giderleri, niteliğindeki şirketlerden elde edilen ve aşağıdaki şartları taşıyan
iştirak kazançları kurumlar vergisinden istisnadır.
i. Basın yoluyla işlenen fiillerden veya radyo ve televizyon
yayınlarından doğacak maddi ve manevi zararlardan dolayı •➢ Yurt dışı iştirakin ödenmiş sermayesinin en az % 10’una sahip
ödenen tazminat giderleri, olunması,

j. Her türlü alkol ve alkollü içkiler ile tütün ve tütün mamullerine ait •➢ Kazancın elde edildiği tarih itibarıyla iştirak payının kesintisiz
ilan ve reklam giderlerinin % 50'si, (Bakanlar Kurulu bu oranı % olarak en az bir yıl süreyle elde tutulması (Rüçhan hakkı
100'e kadar artırmaya veya sıfıra kadar indirmeye yetkilidir) Bu kullanılmak suretiyle veya yurt dışı iştirakin iç kaynaklarından
konu hakkındaki ayrıntılı açıklamalarımız Rehber’in “2.5.3 Ticari yapılan sermaye artırımları nedeniyle elde edilen iştirak payları
kazançtan indirilemeyecek giderler” başlıklı bölümünde dikkatinize için sahip olunan eski iştirak paylarının elde edilme tarihi esas
sunulmaktadır. alınır.),

k. Kredi kuruluşları, finansal kuruluşlar, finansal kiralama, faktoring •➢ İştirak kazancının, kâr payı dağıtımına kaynak olan kazançlar
ve finansman şirketleri dışında, kullanılan yabancı kaynakları öz üzerinden ödenen vergiler dahil iştirak edilen kurumun faaliyette
kaynaklarını aşan işletmelerde, aşan kısma münhasır olmak üzere, bulunduğu ülke vergi kanunları uyarınca % 15 oranında gelir ve
yatırımın maliyetine eklenenler hariç, işletmede kullanılan yabancı kurumlar vergisi benzeri toplam vergi yükü taşıması,
kaynaklara ilişkin faiz, komisyon, vade farkı, kâr payı, kur farkı ve
benzeri adlar altında yapılan gider ve maliyet unsurları toplamının •➢ Yurt dışı iştirakin faaliyetinin finansal kiralama dahil finansman
% 10'unu aşmamak üzere Bakanlar Kurulunca kararlaştırılan temini veya sigorta hizmetlerinin sunulması ya da menkul kıymet
kısmı. yatırımı olması durumunda, en az Türkiye’de uygulanan kurumlar
vergisi oranında (% 20) vergi yükü taşıması,
15 Haziran 2012 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 6322
Sayılı Kanun’un 37. maddesi ile Kurumlar Vergisi Kanunu’nun •➢ İştirak kazancının, elde edildiği hesap dönemine ilişkin kurumlar
11. maddesinin birinci fıkrasına (i) bendi olarak eklenen vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye'ye
bu düzenleme, 1 Ocak 2013 tarihinde yürürlüğe girmiştir. transfer edilmesi.
Düzenlemenin yürürlüğe girmesi, tek başına, uygulanması
için yeterli bulunmamaktadır. Bu hükmün uygulanabilmesi için 3.5.3 Yurt dışı şube kazancı istisnası
aynı zamanda, işletmede kullanılan yabancı kaynaklara ilişkin
finansman giderlerinin ne kadarının kazançtan indirilemeyeceğinin Kurumların yurt dışında bulunan iş yerleri veya daimî temsilcileri
Bakanlar Kurulu tarafından belirlenmiş olması gerekmektedir. aracılığıyla elde ettikleri aşağıdaki şartları taşıyan kurum kazançları,
Başka bir deyişle, kurum kazancından indirilemeyecek finansman kurumlar vergisinden istisnadır.
giderlerinin tespitinde kullanılacak oran Bakanlar Kurulu
tarafından belirlenmediğinden, Rehber’imizin hazırlandığı tarih •➢ Kazancın faaliyette bulunulan ülke vergi kanunları uyarınca en az
itibarıyla bu hükmün uygulanması mümkün bulunmamaktadır. % 15 oranında gelir ve kurumlar vergisi benzeri toplam vergi yükü
taşıması,
3.4 Muaflıklar
•➢ Faaliyetin finansal kiralama dahil finansman temini veya sigorta
Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 1. maddesinde verginin mükellefi hizmetlerinin sunulması ya da menkul kıymet yatırımı olması
olarak sayıldıkları halde, bazı kurumlar, çeşitli sebeplerle, verginin durumunda, kazancın doğduğu ülke vergi kanunları uyarınca en
kapsamı dışında tutulmuşlardır. Kanun’un 4. maddesinde sayılan bu az Türkiye’de uygulanan kurumlar vergisi oranında (% 20) gelir ve
kurumlar (Darphane ve Damga Matbaası, kamu idare ve müesseseleri kurumlar vergisi benzeri toplam vergi yükü taşıması,
tarafından insan ve hayvan sağlığını korumak amacıyla işletilen
müesseseler, kanunla kurulan emekli ve yardım sandıkları ile sosyal •➢ Kazancın, elde edildiği hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi
güvenlik kurumları vb.) genellikle, kamu kurumları ile eğitim, beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye'ye
sağlık, kültür gibi temel kamu hizmetleri alanında faaliyet gösteren transfer edilmesi.
kurumlardır.
3.5.4 Yurt dışında iştirak edilen kurumların iştirak
3.5 İstisnalar hisselerinin satış kazancı istisnası

Kurumlar Vergisi Kanunu’nda, kurumların elde ettikleri bazı kazançlar Yurt dışı iştirak hisselerinin elden çıkarılmasından doğan kazançlar
çeşitli şartlarla vergiden istisna olarak değerlendirilmektedir. Anılan aşağıdaki şartların varlığı halinde kurumlar vergisinden istisnadır.
Kanun’un 5. maddesinde sayılan bu tür kazançların varlığı halinde, bu
kazançlar, kurumlar vergisi matrahı dışında bırakılacaktır. Kurumlar •➢ İştiraki elinde tutan tam mükellef kurumun anonim şirket
vergisinden istisna edilmiş kazançlar, 5. maddede sayılmıştır. Söz statüsünde olması,
konusu istisna kazançlar şunlardır:
•➢ Tam mükellef kurumun, nakit varlıklar dışındaki aktif toplamının
3.5.1 İştirak kazancı istisnası en az % 75’inin Türkiye’de bulunmayan anonim ve limited şirket
niteliğindeki şirketlerin iştirak hisselerinden oluşması,
•➢ Tam mükellefiyete tabi başka bir kurumun sermayesine
katılımlarından elde ettikleri kazançlar, •➢ Her bir yabancı şirketin sermayesine en az % 10 oranında iştirak
edilmiş olması,
•➢ ➢ Tam mükellefiyete tabi başka bir kurumun kârına katılma imkânı
veren kurucu senetleri ile diğer intifa senetlerinden elde ettikleri • Kazancın elde edildiği tarih itibarıyla asgari iştirak oranı ve
kâr payları, iştirak-aktif toplam oranı şartlarının en az bir yıl süre ile sağlanmış
olması,
•➢ Tam mükellefiyete tabi girişim sermayesi yatırım fonu katılma
payları ile girişim sermayesi yatırım ortaklıklarının hisse • Satılan yurt dışı iştirak hisselerinin en az iki tam yıl süre ile aktifte
senetlerinden elde ettikleri kâr payları, bulunmuş olması.

40 Vergi Rehberi 2016