Page 128 - Vergi Rehberi

B. Vergi Dairesi Başkanlığı kurulmayan yerlerde Vergi Mahkemelerinde dava açabilmek için her şeyden önce dava
1. Defterdarlık Uzlaşma Komisyonu konusu yapılacak hususa ilişkin olarak Vergi Mahkemelerinin görevli
olması gerekir. Diğer mahkemelerin ya da başka bir yargı kolunun
Defterdarlık Uzlaşma Komisyonu Vergi, resim ve harçlar (TL) görev alanına giren hususlarda, Vergi Mahkemelerinde dava
50.000 açılamaz. Nitekim İYUK’ta dava dilekçeleri üzerinde yapılacak olan ilk
incelemede, taleplerin öncelikle görev ve yetki yönünün inceleneceği,
2. Vergi Dairesi Uzlaşma Komisyonları daha sonra sırasıyla idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya
konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı,
Vergi Dairesi Müdürlükleri Vergi, resim ve harçlar (TL) zamanaşımı, husumet ve dilekçelerdeki şekil şartları hususlarına
Mal Müdürlükleri 15.000 ilişkin olarak inceleme yapılması gerektiği hükme bağlanmıştır.
3.000
13.2.1 Vergi davaları
C. Vergi Daireleri Koordinasyon UzlaÅŸma Komisyonu
28.06.2014 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
Vergi Dairesi Başkanlığı Uzlaşma Komisyonları ile Defterdarlık 6545 sayılı “Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik
Uzlaşma Komisyonlarının yetki sınırını aşan, ancak Merkezi Uzlaşma Yapılmasına Dair Kanun” (6545 sayılı Kanun) ile 2576 sayılı Bölge
Komisyonuna ilişkin yetki sınırının altında kalan uzlaşma talepleri İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin
Vergi Daireleri Koordinasyon Uzlaşma Komisyonunca incelenip Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun ve 2577 sayılı İdari Yargılama
sonuçlandırılmaktadır. Usulü Kanunu’nda değişiklikler yapmıştır.

Vergi Daireleri Koordinasyon Uzlaşma Komisyonunun Vergi yargılaması kapsamında halihazırda ilk derece mahkemeleri,
uzlaşabilecekleri vergi miktarına ilişkin yetki sınırı 3.000.000 TL bölge idare mahkemeleri/Danıştay olmak üzere iki dereceli bir
olarak belirlenmiştir. yapı mevcuttur. Bu anlamda vergi mahkemeleri ilk derece; Bölge
İdare Mahkemeleri (BİM) ve Danıştay ise sırasıyla, itiraz ve temyiz
D. Merkezi Uzlaşma Komisyonu mercii olarak, üst derece yargılama merci konumundadır. Vergi
mahkemelerinin tek hakimle verdiği kararlara karşı bölge idare
Vergi Daireleri Koordinasyon Uzlaşma Komisyonunca incelenip mahkemesine itiraz; kurul halinde verdiği kararlara karşı ise
sonuçlandırılacak olan söz konusu uzlaşma talepleri ile bu Danıştay’a temyiz başvurusu yapılabilmektedir.
Komisyon ve Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığı Uzlaşma
Komisyonu’nun yukarıda belirtilen yetki sınırlarını aşan uzlaşma 6545 sayılı Kanun ile getirilen yeni düzenleme ile ilk derece yargılama
talepleri Merkezi Uzlaşma Komisyonu’nca incelenmektedir. mercii konumunda bulunan idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına
karşı temyiz yoluna başvurmadan önce mahkemenin bulunduğu
13.1.4.4 Uzlaşamamanın vergi davasına etkisi yargı çevresindeki BİM’e istinaf başvurusunda bulunulma gerekliliği
getirilmiştir. Bu kapsamda, itiraz yolu kaldırılarak, BİM’leri istinaf
Uzlaşmanın vaki olmaması halinde mükellef veya ceza muhatabı; tarh mercii olarak yapılandırılmakta ve temyiz yolu öncesinde zorunlu bir
edilen vergiye veya kesilen cezaya, uzlaşmanın vaki olmadığına dair kanun yolu daha tesis edilmektedir.
tutanağın kendisine tebliğinden itibaren genel hükümler dairesinde
ve yetkili Vergi Mahkemesi nezdinde dava açabilir. Bu takdirde, dava 6545 sayılı Kanun’da, BİM’nin Adalet Bakanlığınca 6545 sayılı
açma müddeti bitmiş veya 15 günden daha az bir süre kalmış ise bu Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihten (28.06.2014) itibaren üç ay
süre, tutanağın tebliği tarihinden itibaren 15 gün uzar. içinde kurulacağı belirtilmiştir. BİM’lerin kuruluşları, yargı çevreleri ve
tüm yurtta göreve başlayacakları tarih, Resmi Gazete’de ilan edilecek
Uzlaşmanın sağlanması durumunda tarhiyatla ilgili dava açılamaz. olup uyuşmazlıklarının çözümüne ilişkin yapılan değişiklikler, yeni
yapıdaki BİM’lerin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra
Mükellef veya ceza muhatabı aynı vergi veya ceza için uzlaşma verilen kararlar hakkında uygulanacaktır.
talebinden önce dava açmışsa, dava uzlaşma işleminin sonuca
bağlanmasından önce Vergi Mahkemelerince incelenmez, herhangi Bu kapsamda, 6545 sayılı Kanun’un uyuşmazlıklarının çözümüyle
bir sebeple incelenir ve karara bağlanırsa bu karar hükümsüz kalır. ilgili olarak getirdiği ve üç dereceli yargılama esası içeren yeni sistem,
Uzlaşmanın vaki olmaması halinde, durumun vergi dairesince haber yeni yapıdaki BİM’lerin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten
verilmesi üzerine durdurulmuş olan davanın görülmesine Vergi sonra işlemeye başlayacaktır. Belirtilen tarihten önceki kararlara
Mahkemesince devam edilir. karşı yapılacak yargısal başvurularda aşağıda detaylarına yer verilen
mevcut mevzuat hükümleri uygulanacaktır.
13.2 Yargı yoluyla çözüm
Rehber’in 13.2.7 başlıklı bölümünde, 6545 sayılı Kanun ile getirilen
İdari yollara başvurarak çözümlenemeyen ya da bu yollara hiç değişikliklere ayrıntılı şekilde yer verilmektedir.
gidilmeden, yargısal anlamda çözümlenmek istenen uyuşmazlıklar
vergi yargısının görev alanına girer. 13.2.1.1 Vergi davalarına bakmaya yetkili mahkemeler

İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda (İYUK) idari davalar; iptal davaları, 13.2.1.1.1 Vergi Mahkemeleri
tam yargı davaları ve kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi
için yapılan idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan Vergi Mahkemeleri, genel anlamda vergi uyuşmazlıklarından doğan
uyuşmazlıklara ilişkin davalar olmak üzere sınıflandırılmıştır. davaları karara bağlayan ilk derece yargı organı konumundadırlar ve
Danıştay çatısı altında yapılanan idari yargı teşkilatı içerisinde İdare
İdari dava türlerini belirleyen maddede vergi davası sayılmadığı Mahkemeleri ile birlikte, Bölge İdare Mahkemeleri altında yer alırlar.
halde, Kanun’un bazı maddelerinde vergi davalarından söz edildiği Vergi davaları ya mahkeme heyetince ya da tek hakimle görüşülüp
ayrıca Vergi Usul Kanunu’nun 377. maddesinde de mükelleflerin ve karara bağlanır.
kendilerine vergi cezası kesilenlerin, tarh edilen vergilere ve kesilen
cezalara karşı Vergi Mahkemesinde dava açabileceklerinin belirtildiği Tek hakimle verilen nihai kararlara karşı, Bölge İdare Mahkemesi’ne
görülmektedir. itiraz edilebilir. Kurulca verilen nihai kararlara karşı ise Danıştay’da,
temyiz yoluna baÅŸvurulabilir.

128 Vergi Rehberi 2016