Page 4 - VEGUNisan_2016
P. 4
Gelir İdaresi Başkanlığının konuyla ilgili görüşüne hammadde veya ticari mallarını grup pazarından temin eden
katılmamaktayız. Şöyle ki, özelge sermaye tamamlama işletmeler uzun dönemlerde zarar etmektedirler. Bu zararın esas
fonlarının kanuni gerekçelerle aktarıldıkları gerçeğini göz sebebi genellikle yanlış transfer fiyatlandırma politikalarıdır.
ardı ederek fonlarla ilgili kanunda herhangi bir istisna hükmü İlişkili şirketlerden emsalin üzerinde bedellerle temin edilen
bulunmadığı ve tutarların sermayeye de ilave edilmemeleri hammadde veya ticari mallar nedeniyle uzun yıllar zarar eden
gerekçesiyle kazanç olarak dikkate alınmaları gerektiğini işletmelerin, sermaye yapıları ne kadar güçlü olursa olsun,
belirtmektedir. Oysaki söz konusu fonlar hali hazırda ortaklar mali durumları bozulmaktadır. Ana ortaklar bu durumda
tarafından şirkete ilave edilen değerlerdir. Öz kaynak kalemleri, işletmelerin aşınan öz kaynaklarını güçlendirmek adına
kullanma hakkı işletmede bulunan, iadesi gerekmeyen iştirakleri konumundaki firmalara sermayelerini tamamlamaları
kaynaklardır. Sermaye tamamlama fonları bu bağlamda öz maksadıyla fon göndermek durumunda kalmaktadırlar.
kaynak mahiyetindedir. Vergi kanunlarında fonlarla ilgili
herhangi bir hüküm bulunmaması bu gerçeği değiştirmez. Vergi incelemelerinde gösterilen yaklaşım, söz konusu fonların
grup firmalarına verilen pazarlama satış hizmetleri sonucu
Gelir Vergisi Kanunu’nun 38. maddesinde yer verilen; “Bilanço temin edildiği yönündedir. Vergi İdaresini bu sonuca sevk eden
esasına göre ticari kazanç, teşebbüsteki öz sermayenin hesap sebepler ise yabancı ortaklı olan bu firmaların ticari mallarını
dönemi sonunda ve başındaki değerleri arasındaki müspet ve fason olarak imal ettikleri ürünlerin hammaddelerini grup
farktır. Bu dönem zarfında sahip veya sahiplerce: firmalarından temin etmeleri, ürünlerin grup firmalarının
markaları altında satılmalarıdır. Bu husus, işletmelerin
1. İşletmeye ilave olunan değerler bu farktan indirilir; Türkiye’de sadece grup firmalarının ürünlerinin satış-pazarlama
2. İşletmeden çekilen değerler ise farka ilave olunur. faaliyetlerini yürüttükleri şeklinde değerlendirilmekte bu
nedenle grup firmaları tarafından aktarılan fon tutarlarının
Ticari kazancın bu suretle tespit edilmesi sırasında, Vergi Usul hizmet karşılığı ödenen bedeller olduğu iddia edilmektedir.
Kanunu'nun değerlemeye ait hükümleri ile bu kanunun 40 ve
41'inci maddeleri hükümlerine uyulur.†hükmünde açıkça ifade Nitekim, hammaddelerini grup firmalarından temin ederek
edildiği üzere, işletmeye ilave edilen değerler ticari kazanç Türkiye’de fason olarak imal eden ve söz konusu ürünlerin grup
mahiyetinde değerlendirilmezler. Sermaye tamamlama fonları firması markası altında satışını gerçekleştiren ve mutat olarak
ortaklar tarafından aşınan sermayenin tamamlanması amacıyla zarar eden firmalar bu kapsamda eleştirilmiş ve konuyla ilgili
gönderilen tutarlar, dolayısıyla işletmeye ilave edilen değerlerdir cezalı tarhiyatlar yapılmıştır.
ve kazanç olarak dikkate alınmamaları gerekir.
4.2.1. Yargının konuya bakış açısı
Ayrıca fonların sermayeye ilave edilmesi yönünde de herhangi
bir yasal zorunluluk bulunmamaktadır. Zira söz konusu tutarlar Satışını gerçekleştirdiği ürünleri grup firmalarından temin eden
sermaye avansı olarak değil, öz kaynakların aşınan kısımlarının ve uzun dönemlerde bilançolarını zararla kapatması sebebiyle
tamamlanması, şirketin mali durumunun iyileştirilmesi mali durumu bozulan yabancı ortaklı bir firmanın ortakları
amaçlarıyla aktarılmaktadırlar. tarafından gönderilen sermaye tamamlama fonları ilgili firmada
yapılan vergi incelemesinde, işletmenin geniş anlamda bir
Öte yandan, verginin yasallığı ilkesinin düzenlendiği Anayasa’nın hizmet şirketi, dar anlamda ise pazarlama şirketi olmasından
73. maddesi kapsamında söz konusu fonların gelir olarak bahisle gelir olarak değerlendirilmiş ve cezalı tarhiyat işlemi
vergilendirilmeleri için bu yönde yasal bir düzenleme yapılması gerçekleştirilmiştir.
gerektiğini düşünmekteyiz.
Söz konusu tarhiyat sonrasında mükellef tarafından 5. Vergi
Sonuç olarak Türk Ticaret Kanunu tarafından getirilen emredici Mahkemesinde dava yoluna gidilmiştir. 2011 yılında verilen
hükümler çerçevesinde oluşturulan ve mahiyeti itibarıyla öz kararda; şirketin mevcut durumunun analizinden sadece grup
kaynak olan söz konusu fonların bu kapsamda eleştirilmesinin şirketinin pazarlama faaliyetlerini yürüttüğü iddiası gerçeğe
ve fonların gerçek mahiyetleri dikkate alınmadan işlem tesis uygun bulunmamış olup, firmanın bilançolarını zararla kapatma
edilmesinin çok doğru bir yaklaşım olmayacağı kanaatindeyiz. nedeninin piyasaya tutunma amacı taşıyabileceği ve bunun
da ticari teamüllere uygun olduğu belirtilmiştir. Bu kapsamda,
4.2 Sermaye tamamlama fonlarının vergi incelemelerinde ortaklar tarafından gönderilen fonların gelir niteliği taşımadıkları
hizmet geliri olduklarından bahisle eleştirilmesi: sonucuna hükmedilmiştir.
Yukarıda yer verilen özelgede ifade edilen yaklaşımdan farklı Vergi Mahkemesinin bahsettiğimiz kararı henüz Danıştay’da
olarak, son zamanlarda gerçekleştirilen vergi incelemelerinde bulunduğundan bu aşama nasıl bir sonuca varılacağı
sermaye tamamlama fonlarının eleştirildikleri en önemli nokta bilinmemektedir.
bu fonların, yurt dışı grup firmalarına verilen çeşitli pazarlama
ve satış hizmetleri sonucu temin edilen bedeller olduğu ve İncelediğimiz başka bir örnekte ise ilaç sektöründe faaliyet
bu nedenle temin edildikleri dönemde gelir olarak dikkate gösteren bir firma vergi incelemesi sırasında grup firmalarının
alınmaları gerektiğidir. Türkiye’deki satış-pazarlama faaliyetlerini yürüttüğü ve zarar
etmesine rağmen bu faaliyetlerine devam ettiği, dolayısıyla
Şöyle ki, özellikle bazı sektörlerde yaygın olarak görülmekle aslında grup firmalarına hizmet veren bir pazarlama şirketi
birlikte, çoğunlukla çok uluslu şirket yapılanmalarında, olmasından bahisle eleştirilmiş, firmanın ortakları tarafından
4 Nisan 2016
